Nowy numer 42/2019 Archiwum

Nasze miejsce to góry

W ciągu dwóch dni kilka tysięcy Łemków przewinęło się przez niewielką wieś Michałów k. Chojnowa, biorąc udział w najważniejszym święcie propagującym ich kulturę i tradycję na Dolnym Śląsku.

Każdą Łemkowską Watrę na Obczyźnie rozpoczyna rozpalenie ogniska przez najstarszego mieszkańca Michałowa. Od trzech lat czynność ta jest obowiązkiem Jarosława Szlachtycza. – Jakie to uczucie? Nie za dobre i nie za złe – uważa bohater watry. – Ja już jestem za stary. Nie za bardzo mnie to cieszy. Ale jak trzeba, to trzeba – rozkłada ręce 85-letni mieszkaniec Michałowa.

Urodzony we wsi Florynka k. Nowego Sącza, nie przypomina sobie, aby w jego rodzinnych stronach była tradycja tak uroczystego rozpalania watry. – Ja miałem wtedy 13 lat, ale tego nie pamiętam. Dopiero tu, na zachodzie... – mówi. Uroczystość rozpoczęło złożenie kwiatów pod kamieniem upamiętniającym przesiedlenie Łemków w ramach akcji Wisła w 1947 r., wojskowej operacji władz PRL, mającej odciąć bandy UPA od ich naturalnego zaplecza. Dlatego przesiedlono m.in. Łemków do północno-zachodnich i zachodnich rejonów Polski. Czy Łemkowie mają żal do Polaków za akcję Wisła? – Tak, bo wyrządzono nam krzywdę, przymusowo przesiedlając za winy UPA – uważa Andrzej Kopcza, prezes Stowarzyszenia Łemków, organizacji mającej swoje koła m.in. w woj. dolnośląskim, lubuskim i podkarpackim, należącej do Światowej Rady Rusinów. Ta niechęć i żal do Polaków przetrwały u wielu Łemków przez wszystkie powojenne lata i są widoczne do dziś, mimo że akcja Wisła była przedsięwzięciem zaplanowanym i przeprowadzonym przez komunistów w okresie najgłębszego powojennego stalinizmu. Dziś duże skupiska Łemków znajdują się m.in. w Przemkowie i innych miejscowościach powiatu polkowickiego. Podczas organizowanych od 1979 r. Watr na Obczyźnie Łemkowie popularyzują swoją kulturę i demonstrują przywiązanie do ziemi przodków. Nigdy nie zapomnieli, skąd pochodzą, przez co ich integracja z sąsiadami zawsze była niełatwa. – Młodsze pokolenia nie mają tego bagażu doświadczeń, tej traumy, ale zmiana w przyszłości oficjalnej nazwy na „watrę na swoim” jest raczej niemożliwa – uważa prezes Kopcza. – Przeżycia i doświadczenia wyniesione z domu, opowieści, będą dalej mówiły, że nasze miejsce to góry. Mimo że tutaj już jesteśmy bardzo zakorzenieni, to jednak nie jest to miejsce – przyznaje prezes Stowarzyszenia Łemków. Od kilku lat łemkowska Watra w Michałowie ma oficjalnie charakter integrujący. Zdaniem Marka Tramsia, starosty polkowickiego, takie właśnie powinno być zadanie Stowarzyszenie Łemków. – Rzeczywiście na początku ta społeczność była zamknięta, hermetyczna. Ale bardziej ze względów politycznych, z powodu systemu, który wtedy panował i który niezbyt przychylnie patrzył na tego typu ruchy, bo nikt nie chciał przyznać, skąd prawosławni Łemkowie znaleźli się na terenie naszego powiatu. Dziś to są uroczystości wybitnie integrujące i otwarte, z czego bardzo się cieszę. To bezsprzeczna wartość tego spotkania. Na tym jako władzom samorządowym zawsze bardzo nam zależało – mówi starosta Tramś. Ciekawym elementem tegorocznej Watry były obchody 100. rocznicy powstania Ruskiej Ludowej Republiki Łemków (tzw. Republiki Florynckiej 1918–1920), jedynego w dziejach państwa łemkowskiego. O tym opowiadał wykład dr Katarzyny Pfeifer. Tematowi temu poświęcona była także specjalna wystawa.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL