Powrót skradzionego dzieła

Marta Cienkowska, wiceminister Minsterstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochwaliła się, że oto doszło do podpisania porozumienia i Polska odzyskała niezwykły XVI-wieczny manuskrypt dzieł św. Augustyna o tytule „Augustinus, Aurelius. Confessions. De baptismo contra Donatistas. De libero arbitrio voluntatis. De divinatione demonum. De diversis quaestionibus ad Simplicianum”.

Trafi on do Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu, skąd blisko 40 lat temu, w latach 80. XX wieku, został skradziony. Udało się wytropić i odzyskać dzieło dzięki pracy Antoine’a Haakera z Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu, Wydziałowi Restytucji MKiDN i współpracy z paryską galerią Les Enluminures 

- Prezentujemy niezwykle cenny zabytkowy obiekt, który wraca do Polski. XV-wieczny manuskrypt z dziełami św. Augustyna został skradziony z Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu pod koniec lat 80. XX wieku. Dzięki zaangażowaniu wielu osób i zrozumieniu wagi tej sprawy, możemy dziś cieszyć się z jego powrotu. Dzisiejsza uroczystość podkreśla znaczenie międzynarodowej współpracy w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i zwalczania nielegalnego handlu dziełami sztuki i rękopisami. Dziękuję Galerii Les Enluminures za przekazanie tak cennego obiektu, za współpracę i zrozumienie dla sprawy. Dziękuję również pracownikom Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu, którzy natrafili na trop zaginionego manuskryptu - powiedziała pani minister podczas uroczystości przekazania odzyskanego zabytku.

  Odzyskane dzieło MKiDN

Wydarzenie jest o tyle ciekawe dla całego Dolnego Śląska, iż powstanie dzieła datowane jest na lata 1471-1475. Nie powstało ono jednak we Wrocławiu, a w Legnicy. Należało do zbiorów kościoła św. Piotra i Pawła w Legnicy! Dopiero zawierucha okresu II wojny światowej i powojenne porządki sprawiły, że dzieło wraz z bardzo wieloma innymi cennymi manuskryptami trafiło do zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu.

Galeria Les Enluminures zajmuje się m.in. handlem i aukcjami oryginalnych manuskryptów. Dlatego do nich już w 2024 r. trafiła wspomniana publikacja. Jak możemy się dowiedzieć ze stron ministerstwa, analizowano w Polsce, czy jest to skradzione we Wrocławiu dzieło. Złodzieje wycieli z oryginalnego manuskryptu 5 z 7 części dzieła. Było więc ono niekompletne i trudniejsze w namierzeniu. Ostatecznie na trop dzieła wystawionego do licytacji trafiono na początku 2025 r. Odnalazł go ekspert Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu Antoine Haaker. Polskie Ministerstwo Kultury podjęło wówczas kroki prawne, by zbadać oraz ewentualnie odzyskać dzieło. Jak wielokrotnie podkreśla się w komunikacie, udało się to dzięki współpracy i zrozumieniu ze strony galerii.