Nowy numer 44/2020 Archiwum

Soczewka kultur(y)

Peczenica to nie tylko pachnące bałkańskie specjały. To także miejsce, gdzie serbskimi słowami opisuje się tęsknotę do polskich wsi na Bałkanach i ciągle wraca tam pamięcią.

Przez dwa dni w dawnym dworskim parku w Gościszowie można było niemal dotknąć jugosłowiańskiej przeszłości, którą powojenni osadnicy przywieźli ze sobą na Dolny Śląsk. Stoiska z pieczonymi według starych receptur prosiakami (peczenica) otoczone były zwykle przez przedstawicieli tej samej rodziny. Dziadkowie, synowie, wnuczęta – wszyscy razem, leniwie, ale z pieczołowitością i uwagą doglądali obracającego się rusztu.

Pozornie nie wymaga to wielkiej znajomości rzeczy. Są jednak żelazne zasady, rządzące tą z pozoru banalną czynnością. – Trzeba wielkiego doświadczenia, żeby prosiak dobrze się upiekł, nie spalił, nie był surowy i smakował jak należy – mówi Dariusz Wilk, który ze szwagrem doglądał drewnianego rusztu. – Drewno musi być dobre, szlachetne. Gazowe pieczenie albo na węglu jest niedopuszczalne – tłumaczy. A kiedy peczenica będzie już gotowa, podzielą się nią ze wszystkimi członkami rodziny oraz gośćmi.

Jednak peczenica to coś więcej niż spotkanie przy rożnie. Za każdym razem jest okazją do wspomnień i stawiania pytania – skąd przyszliśmy? Część odpowiedzi można było znaleźć na wystawie poświęconej reemigrantom z byłej Jugosławii. Zdjęcia wojskowych, fotografie gospodarstw i całych wsi, dokumenty pisane cyrylicą pod herbem królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, a wystawiane na polskie nazwiska. Królestwa, do którego przez wiele międzywojennych lat zmierzały ubogie polskie rodziny w nadziei na lepsze życie. Kiedy po latach ciężkiej pracy od podstaw ta nadzieja częściowo zaczęła się spełniać, przyszła wojna, a w jej konsekwencji możliwość zamieszkania w nowej Polsce. Tak do Bolesławca i okolicznych miejscowości trafili reemigranci z byłej Jugosławii. Razem z nimi – wysiedleńcy zza Buga, poszukiwacze przygód z centralnej Polski, szabrownicy czy członkowie podziemia niepodległościowego, zakładający tu antykomunistyczne struktury.

« 1 2 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama