• facebook
  • rss
  • Gdzie urodził się Kominform?

    Roman Tomczak

    |

    Gość Legnicki 38/2017

    dodane 21.09.2017 00:00

    To spotkanie było tak tajne, że do dziś historycy nie są pewni, w jakim mieście  się odbyło. Pewne jest jedno – po wojnie w Sudetach kształtowała się polityka informacyjna państw komunistycznych na nadchodzące lata.

    W1947 roku 22 września odbyła się narada przedstawicieli 9 partii komunistycznych: Związku Sowieckiego, Polski, Bułgarii, Jugosławii, Węgier, Rumunii, Czechosłowacji oraz Francji i Włoch. Jej następstwem było powołanie Biura Informacyjnego Partii Komunistycznych i Robotniczych. Kominform miał być w ręku Stalina narzędziem kontroli międzynarodowego ruchu komunistycznego. I był.

    – Stalin chciał uporządkować system wymiany informacji pomiędzy partiami komunistycznymi. Stworzono organ prasowy Kominformu – „O trwały pokój, o demokrację ludową”. Dodatkowo w tym czasie USA ogłosiły plan Marshalla i Stalin miał okazję skutecznie zniechęcić do niego przywódców komunistycznych – wyjaśnia dr Łukasz Kamiński, wrocławski historyk specjalizujący się w powojennej historii Polski, były prezes IPN. – Sowieci przywieźli na to spotkanie wskazówki dla pozostałych partii komunistycznych oraz swoje zastrzeżenia co do ich dotychczasowego działania. Zrugali np. członków Komunistycznej Partii Czechosłowacji za brak radykalizmu. Podziałało. W 1948 r. komuniści przeprowadzili zamach stanu. Zniesiono wszelkie przejawy wolności politycznej w Czechosłowacji – opowiada dr Kamiński. Źródła na ogół podają, że narada odbyła się w Szklarskiej Porębie, w istniejącym do dziś hotelu Olimp. Ale nie ma na to dowodów. – W tym hotelu nie ma pomieszczenia, w którym zmieściliby się członkowie 9 delegacji, tłumacze, stenotypistki, etc. – uważa dr Kamiński. A więc gdzie? – Już w 1947 r. w jednej z zachodnich gazet opublikowano artykuł o powstaniu Kominformu, oparty na relacji uczestnika narady. Pojawia się w nim nazwa „Myslakowice”. Ponadto w opublikowanej w latach 60. relacji włoski ambasador Eugenio Reale, uczestnik konferencji, stwierdza, że odbyła się ona w „zamku” – opowiada badacz. – W pałacu w Mysłakowicach jest pomieszczenie, które pomieściłoby wszystkich uczestników narady. Dlatego warto rozważyć i tę ewentualność. Rozwiązanie tej zagadki byłoby łatwiejsze, gdyby istniały zdjęcia z narady... ale w archiwach nie ma zdjęć z tego spotkania. Kilkudniowa narada była ściśle utajniona. Istnieje natomiast stenogram opublikowany w latach 90. ub. wieku, wyciągnięty z sowieckich archiwów. Być może tam też należy szukać zdjęć? – zastanawia się dr Kamiński. Tajność narady spowodowała, że komunikat o spotkaniu opublikowano dopiero 5 listopada, kiedy przedstawiciele partii komunistycznych byli już z powrotem u siebie. Na razie pewne jest tylko, że Kominform powstał gdzieś pod Karkonoszami. Teren ten wytypowano prawdopodobnie dlatego, że oficjalnie gospodarzem spotkania był Władysław Gomułka, wówczas minister ziem odzyskanych. Poza tym tu było bezpieczniej niż np. na obszarze przedwojennej Polski, gdzie aktywne było podziemie niepodległościowe. Tu stacjonowały wielkie jednostki sowieckie. Było też wojskowe lotnisko. Ze stenogramów wynika, że podczas narady kilkukrotnie dochodziło do polemiki pomiędzy Gomułką, I sekretarzem KC PPR, i Andriejem Żdanowem, jednym z najbliższych współpracowników Stalina. – Na pewno spierali się i w kwestiach zasadniczych. Ale nie nazwałbym tego konfliktem. Gomułka chciał ograniczenia uprawnień Kominformu i współpracy PPR z PPS. Żdanow uważał socjalistów za główne zagrożenie dla komunistów – mówi dr Kamiński. Obawy Gomułki wobec Kominformu wykorzystali jego dawni towarzysze już w 1948 roku. Był to także jeden z powodów aresztowania Gomułki w sierpniu 1951 roku. Oceniając znaczenie narady, dr Kamiński uważa, że był to istotny moment kształtowania się nowej polityki powojennej. – Spotkanie było elementem zaostrzania się zimnej wojny w Europie, eskalowania poczucia zagrożenia ze strony Zachodu, który w tym czasie rzeczywiście integrował się politycznie i militarnie – mówi. Stalin osiągnął ten cel już w 1949 roku. Kominform nie był mu już potrzebny. Oficjalnie rozwiązano go w 1956 roku.

    «« | « | 1 | » | »»
    oceń artykuł

    Zobacz także

    , aby komentować lub podaj nazwę wyświetlaną
    Gość

      Reklama

      Zapisane na później

      Pobieranie listy

      Reklama

      przewiń w dół